Czyste spaliny i prawidłowo działający silnik, to dla wielu najważniejsze aspekty związane z posiadaniem samochodu. To pierwsze przez dziesiątki lat istnienia motoryzacji było niedoścignionym marzeniem. W końcu pod koniec lat osiemdziesiątych zaczęto stosować specjalne filtry montowane w układzie wydechowym samochodu – reaktory katalityczne.

Co to jest katalizator?

Katalizator w ujęciu chemicznym jest to substancja przyspieszająca jakąś reakcję chemiczną oraz zmniejszającą ilość energii potrzebnej do wywołania danej reakcji. W motoryzacji potocznie nazywany jest tak reaktor katalityczny – element, którego główną funkcją jest oczyszczanie spalin. Jego funkcja w pewnym stopniu pokrywa się z tą chemiczną – substancje w nim zawarte wchodzą w reakcję ze szkodliwymi cząstkami spalin. Łatwo jest rozpoznać samochód nie posiadający tej jakże ważnej części samochodu – wystarczy spojrzeć na dym wydobywający się z rury wydechowej, które jest wtedy czarny, smolisty i o bardzo nieprzyjemnym zapachu.

Jak to działa?

Reaktor katalityczne są zbudowane z kilku elementów podobnych do plastrów miodu. Na każdym „plastrze” znajduje się odpowiednia substancja wchodząca w reakcję z danym składnikiem spalin. Niektóre z nich są redukowane, inne utleniane. Obecnie, w związku z rosnącymi normami, zaczyna się stosować układy kilku reaktorów zamiast pojedynczych, ze względu na ich większą skuteczność. Aby reakcje te zachodziły poprawnie wymagana jest odpowiednia ilość tlenu w spalinach. Aby to określić stosowane są tzw. sondy lambda określające jego stężenie i na tej podstawie komputer reguluje ilość powietrza spalanego w silniku.

Jakie są objawy uszkodzenia katalizatora?

Uszkodzenie tego elementu łatwo zauważyć. Najczęstszym skutkiem jest stukot wydobywający się spod podłogi oraz odczuwalny spadek mocy. Konieczna jest wtedy jego wymiana. Niektórzy, aby oszczędzić, wolą wyciąć ten element z układu wydechowego, jednakże jest to nie tylko szkodliwe dla środowiska, ale i ryzykowne z prawnego punktu widzenia. Każdy samochód wyposażony w reaktor katalityczny posiada odpowiednią homologację, a więc jeśli wykryty zostanie jego brak to taki samochód nie będzie mógł jeździć po drogach publicznych.